YONO — thế hệ Hàn Quốc bỏ nhậu lúc nửa đêm để chạy bộ lúc bình minh

Sáu giờ rưỡi sáng thứ Tư, trong một quán cà phê ở Seoul, nhạc điện tử dội lên và hơn trăm người trẻ bắt đầu nhảy. Cảnh tượng giống hệt một hộp đêm — chỉ khác thứ cầm trên tay họ là ly cold brew, và đến tám giờ, tất cả sẽ tỏa đi làm. Báo chí gọi đó là "morning rave": tiệc tùng kiểu mới của một thế hệ đang làm điều mà vài năm trước còn không tưởng ở Hàn Quốc — vui hết cỡ mà không cần một giọt cồn.

Từ YOLO đến YONO — một chữ cái, một cuộc đổi đời

Thập kỷ trước, giới trẻ Hàn sống theo khẩu hiệu YOLO — you only live once, đời chỉ sống một lần, cứ quẹt thẻ đã. Còn bây giờ, từ khóa của họ là YONO (요노) — you only need one: bạn chỉ cần một thứ, miễn là thứ đó thật đáng. Đây là lối tiêu dùng cắt những món mua bốc đồng, nhưng sẵn sàng chi đậm cho một đôi giày chạy tốt, một chuyến đi, một lớp học. Trong một khảo sát cuối năm 2024 của Tổng công ty Quảng cáo Phát thanh Truyền hình Hàn Quốc (한국방송광고진흥공사) với 2.000 người, 80,7% nói họ chủ động chỉ mua thứ thật sự cần và né các khoản chi không thiết yếu.

Đừng nhầm YONO với thắt lưng buộc bụng buồn tẻ. Đây là phép tính lại của một thế hệ đối mặt giá nhà chạm trần và lương khởi điểm giậm chân — trong khi lạm phát ba năm 2021–2023 lần lượt là 2,5%, 5,1% và 3,6%, thì lương lại gần như đứng yên. Nếu không thể có tất cả, hãy chọn thứ khiến mình khỏe hơn, vui thật và lâu dài. Và trong phép tính ấy, một trong những khoản đầu tiên bị gạch khỏi sổ chi tiêu, bất ngờ thay, là rượu.

Cuộc tính toán lại của Gen Z Hàn

80,7%

người được hỏi nói chỉ mua thứ thật sự cần (khảo sát 2024)

13%

mức giảm chi ở chuỗi cà phê đắt tiền (Starbucks…) của nhóm 20–30 tuổi

55,2%

mức tăng thị trường bia không cồn chỉ trong hai năm

65,2%

người Hàn tuổi 20 tập thể dục ít nhất một lần mỗi tuần

Tạm biệt những đêm "tăng ba"

Hàn Quốc từng nổi tiếng với văn hóa tiệc công ty (회식) ba tăng kéo đến nửa đêm — chúng tôi từng kể trong bài về soju và makgeolli. Nhưng với Gen Z, uống không còn là "mặc định" của giao tiếp: khảo sát cho thấy 44,3% người tuổi 20 giảm rượu vì lý do rất thực tế — quản lý cân nặng và đường huyết. Trong nhóm 19–29 tuổi năm 2024, có tới 56% cho biết họ kiêng hẳn hoặc uống nhiều nhất mỗi tháng một lần.

Thị trường lập tức xoay theo: bia không cồn (무알코올 맥주) tăng từ 41,5 tỷ won (2021) lên 64,4 tỷ won (2023) — tăng 55,2% chỉ trong hai năm — và được dự báo vượt mốc 94,6 tỷ won vào năm 2027. Các hãng rượu lớn của Hàn, vốn sống nhờ những đêm hoesik, giờ đua nhau ra phiên bản 0,0 độ. Khi người trẻ nói "tôi không uống", câu đáp lại ở quán không còn là ánh mắt ái ngại, mà là: "Bạn dùng loại không cồn nhé?"

Tinh thần "chỉ cần một thứ" còn lan sang cả những món lớn. Trong nửa đầu năm 2024, người 20–30 tuổi mua xe nhập khẩu giảm 11%, trong khi mua xe cũ tăng 29% — đắt thì thôi, miễn vẫn đủ dùng. Các nền tảng mua bán đồ cũ bùng nổ theo: tính đến tháng 8/2024, riêng một sàn giao dịch đồ second-hand đã có tới 22,64 triệu người dùng, tương đương hơn 40% người dùng smartphone ở Hàn.

"Hôm nay tập xong" — câu khoe mới của người trẻ

Năng lượng từng đổ vào những cuộc nhậu giờ chảy về đâu? Hãy ra bờ sông Hàn lúc bảy giờ tối: hàng trăm hội chạy bộ (러닝크루) trong áo phản quang lướt qua như những đàn cá. Trên mạng xã hội Hàn, hashtag 오운완 — viết tắt của "hôm nay đã tập xong" — xuất hiện dày đặc ở vị trí mà một thập kỷ trước là ảnh bàn nhậu. Tỷ lệ tập thể dục hằng tuần của nhóm tuổi 20 đã vọt lên 65,2% — cao nhất trong mọi nhóm tuổi.

Cơn sốt này bắt tay hoàn hảo với trào lưu 갓생 — "sống đời thần thánh" mà chúng tôi từng nhắc trong bài về tiếng Hàn Gen Z: dậy sớm, vận động, học đều. Tiệc nhảy buổi sáng, lớp yoga trước giờ làm, buổi đọc sách thay tăng hai — mỗi hoạt động là một mảnh trong bức tranh lớn: định nghĩa lại "vui" mà không vay mượn của sức khỏe ngày mai.

“

Cha anh họ tận hưởng bằng cách quên. Gen Z chọn tận hưởng bằng cách nhớ — nhớ trọn vẹn buổi tiệc mà không cần ai dìu về nhà.

Một thế hệ tỉnh táo — theo cả hai nghĩa

Dễ thấy YONO như một trào lưu "ngoan" hơn của giới trẻ. Nhưng nhìn sâu hơn, nó là câu trả lời đầy chủ kiến cho hai chữ "tận hưởng" mà thế hệ trước để lại. Cha anh họ tận hưởng bằng cách quên — quên áp lực trong men rượu của những đêm dài. Gen Z chọn tận hưởng bằng cách nhớ: nhớ nhịp tim mình sáng nay, nhớ vị cà phê lúc bình minh, nhớ trọn vẹn buổi tiệc mà không cần ai dìu về nhà.

Một thế hệ tỉnh táo — theo cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng — có lẽ chính là điều thú vị nhất đang xảy ra với Hàn Quốc lúc này.

Học tiếng Hàn cùng bài này

• 요노 — YONO, "bạn chỉ cần một thứ"
• 회식 — tiệc liên hoan công ty
• 무알코올 — không cồn
• 러닝크루 — hội chạy bộ
• 오운완 — "hôm nay đã tập xong" (오늘 운동 완료)
• 건강 — sức khỏe

Nguồn

• The Korea Times — Drinking no longer default for Korea's Gen Z
• The Korea Times — Young Koreans say 'No' to YOLO, 'Yes' to YONO
• The Korea Times — From YOLO to 'maps for beggars': How inflation impacts Gen Z spending
• The Washington Post — South Korea's Gen Z ditches alcohol for coffee at morning 'raves'
• South China Morning Post — From you only live once to you only need one: Korea's thrifty Gen Y and Z
• Asia Brewers Network — Gen Z is driving South Korea's non-alcoholic beer boom
• CNN — An aversion to alcohol is making sober raves an increasingly popular party option