Running Man, Knowing Bros và nghệ thuật show thực tế Hàn

Nếu bạn từng cười đến chảy nước mắt trước cảnh một nhóm người trưởng thành lao vào rượt đuổi nhau để xé bảng tên sau lưng, thì bạn đã bước vào thế giới của show thực tế Hàn Quốc. Người Hàn gọi thể loại này là 예능 — và trong vài chục năm, nó đã trở thành một trong những thứ "gây nghiện" nhất mà truyền hình châu Á từng sản sinh.

Khác với phim truyền hình hay âm nhạc, 예능 không cần kịch bản hoàn hảo hay giọng ca xuất chúng. Nó dựa vào điều khó làm giả nhất: phản ứng thật của con người. Một câu nói hớ, một pha thua trò chơi, một khoảnh khắc lúng túng — tất cả được biên tập tài tình thành những phút giây khiến cả gia đình quây quần trước màn hình. Đây là câu chuyện về cách Hàn Quốc biến tiếng cười thành một ngành công nghiệp.

Show thực tế Hàn qua những con số

2010

năm "Running Man" lên sóng đài SBS (11/7)

563

số tập "Infinite Challenge" khi kết thúc năm 2018

2021

năm "Running Man" vượt kỷ lục, thành show tạp kỹ chiếu lâu nhất

805+

số tập "Running Man" đã phát sóng

"예능" là gì, và vì sao nó khác biệt

Trong tiếng Hàn, 예능 là cách gọi chung cho các chương trình giải trí: game show, talk show, thực tế, hài tình huống. Nhưng theo thời gian, từ này gắn chặt với một công thức rất riêng của Hàn Quốc — nơi một nhóm nghệ sĩ cố định cùng tham gia trò chơi, thử thách và trò chuyện, tập này qua tập khác, cho đến khi khán giả cảm thấy họ như những người bạn quen thuộc.

Điều làm nên sức hút không phải là phần thưởng hay luật chơi, mà là mối quan hệ. Khán giả theo dõi không chỉ để xem ai thắng, mà để xem các thành viên trêu chọc nhau ra sao, ai hay "ăn gian", ai luôn xui xẻo. Mỗi người được "xây dựng" thành một nhân vật có tính cách rõ ràng, và chính sự ăn ý ấy giữ chân người xem suốt nhiều năm trời.

Một bí quyết khác nằm ở khâu hậu kỳ. Các nhà sản xuất Hàn Quốc nổi tiếng với kỹ thuật biên tập tinh vi: chữ phụ đề hài hước, hiệu ứng âm thanh đúng lúc, những đoạn cắt dựng biến một khoảnh khắc bình thường thành tình huống cười ra nước mắt.

Running Man — cuộc rượt đuổi chinh phục châu Á

Lên sóng đài SBS từ ngày 11/7/2010, 런닝맨 (Running Man) có lẽ là cái tên được người Việt biết đến nhiều nhất. Công thức của chương trình đơn giản mà cuốn hút: các thành viên cố định cùng những khách mời nổi tiếng tham gia hàng loạt trò chơi và thử thách, thường ở những địa điểm thật khắp Hàn Quốc, kết thúc bằng màn rượt đuổi xé bảng tên kinh điển. Sức bền của nó thật đáng nể: năm 2021, Running Man vượt qua kỷ lục 563 tập của "Infinite Challenge" để trở thành chương trình tạp kỹ phát sóng lâu nhất lịch sử truyền hình Hàn Quốc, và đến nay đã đi qua hơn 800 tập.

Điều khiến Running Man bùng nổ ngoài biên giới chính là tính phổ quát của nó. Bạn không cần hiểu hết tiếng Hàn để cười trước một pha té ngã hài hước hay một mưu mẹo lật kèo bất ngờ. Chương trình nhanh chóng trở thành hiện tượng ở Trung Quốc, Đông Nam Á và đặc biệt là Việt Nam — nơi từng có cả một phiên bản Việt hóa được khán giả đón nhận nồng nhiệt.

“

Bạn không cần hiểu hết tiếng Hàn để cười trước một pha lật kèo bất ngờ — nhưng nếu hiểu, bạn sẽ cười nhiều hơn gấp đôi.

Bên cạnh Running Man, 아는 형님 (Knowing Bros) lại chọn một hướng khác: dựng bối cảnh một lớp học, nơi các nghệ sĩ đóng vai "bạn cùng lớp" và khách mời là "học sinh chuyển trường". Lên sóng đài JTBC từ cuối năm 2015, chính sự ngẫu hứng và những màn đối đáp dí dỏm trong lớp học giả tưởng ấy đã tạo nên một thương hiệu giải trí riêng biệt.

Những huyền thoại đặt nền móng

Trước khi Running Man ra đời, đã có những chương trình đặt nền móng cho cả thể loại. Huyền thoại lớn nhất là 무한도전 (Infinite Challenge) của đài MBC. Lên sóng từ giữa thập niên 2000 và khép lại năm 2018 sau 563 tập, chương trình theo chân một nhóm nghệ sĩ "bình thường" thử sức với đủ thử thách điên rồ — từ thi đấu thể thao, làm nhạc, đến những dự án xã hội ý nghĩa. Nó được xem như cha đẻ của show thực tế Hàn Quốc hiện đại.

Một tượng đài khác là 1박 2일 (2 Ngày 1 Đêm), chương trình đưa các thành viên đi du lịch khắp Hàn Quốc, vừa khám phá danh lam thắng cảnh vừa tham gia trò chơi. Chính nhờ những chương trình kiểu này mà nhiều vùng quê Hàn Quốc trở thành điểm đến du lịch, và khán giả nước ngoài có dịp nhìn ngắm một Hàn Quốc dung dị, ngoài những đô thị hào nhoáng.

Còn 신서유기 (Tân Tây Du Ký) lại lấy cảm hứng từ tác phẩm cổ điển, biến hành trình thỉnh kinh thành một chuỗi trò chơi trí tuệ và thử thách hài hước — một minh chứng cho sự sáng tạo không giới hạn của các nhà sản xuất Hàn.

Những cột mốc của show thực tế Hàn

• 2005
  Khởi đầu

  "Infinite Challenge" mở ra kỷ nguyên show thực tế hiện đại.

• 2007
  Du lịch lên sóng

  "2 Ngày 1 Đêm" đưa khán giả đi khắp Hàn Quốc.

• 2010
  Bùng nổ quốc tế

  "Running Man" chinh phục khán giả châu Á.

• 2015
  Sáng tạo mới

  "Tân Tây Du Ký" làm mới công thức trò chơi.

• 2023
  Vươn ra toàn cầu

  "Physical: 100" thành show thực tế Hàn ăn khách trên Netflix.

Yoo Jae-suk, Kang Ho-dong và danh xưng "MC quốc dân"

Không thể nói về 예능 Hàn Quốc mà bỏ qua hai cái tên: Yoo Jae-suk (유재석) và Kang Ho-dong (강호동). Cả hai đều được người Hàn gọi là "MC quốc dân" — những người dẫn chương trình mà gần như ai cũng biết và yêu mến.

Yoo Jae-suk (유재석) nổi tiếng với hình ảnh tận tụy, khéo léo và luôn biết cách nâng đỡ người chơi khác tỏa sáng. Anh dẫn dắt hàng loạt chương trình đình đám, trong đó có 놀면 뭐하니 (Hangout with Yoo) — nơi anh hóa thân thành nhiều nhân vật khác nhau, từ tay trống đến ca sĩ trot, mỗi lần là một thử thách mới. Còn Kang Ho-dong (강호동), từng là đô vật ssireum chuyên nghiệp, mang đến nguồn năng lượng bùng nổ và lối dẫn dắt mạnh mẽ, sôi động — anh cũng chính là "trưởng đoàn" của 신서유기.

Vai trò của một MC giỏi trong show Hàn không chỉ là điều phối luật chơi. Họ là người giữ nhịp, kết nối các thành viên, biết lúc nào nên trêu chọc, lúc nào nên lắng nghe. Một chương trình thành công thường có dấu ấn rất rõ của người dẫn — đó là lý do các "MC quốc dân" được trân trọng đến vậy.

Vì sao người Việt mê show Hàn đến thế

Ở Việt Nam, show thực tế Hàn Quốc có một vị trí đặc biệt. Nhiều người trẻ lớn lên cùng những tập Running Man được phụ đề chăm chút, xem đi xem lại đến thuộc lòng từng câu thoại. Vì sao thể loại này lại bén rễ sâu đến vậy?

Một phần vì tiếng cười trong 예능 mang tính gia đình, lành mạnh, ít phụ thuộc vào ngôn ngữ. Một phần khác vì khán giả Việt thấy ở đó sự gần gũi văn hóa: trọng tình bạn, đề cao sự ăn ý tập thể, và một kiểu hài hước duyên dáng không cay nghiệt. Và khi những bản hit mới như 피지컬: 100 lên Netflix, cả thế giới — chứ không riêng châu Á — mới thấy show thực tế Hàn có thể hồi hộp và đẹp mắt đến nhường nào. Quan trọng hơn, theo dõi show Hàn nhiều năm khiến người xem dần quen với ngữ điệu, từ ngữ đời thường — một cách học tiếng Hàn tự nhiên mà không hề khô khan.

Với nhiều bạn đang học tiếng Hàn, 예능 chính là cây cầu lý tưởng. Bạn nghe được cách người Hàn nói chuyện thật sự — nhanh, đầy cảm xúc, đậm chất đời sống — thay vì những câu mẫu cứng nhắc trong sách. Và mỗi lần hiểu được một câu đùa mà không cần liếc phụ đề, đó là một niềm vui nho nhỏ chứng minh bạn đang tiến bộ.

Học tiếng Hàn cùng bài này

• 예능 — chương trình giải trí, show thực tế
• 방송 — phát sóng, chương trình truyền hình
• 게임 — trò chơi
• 출연자 — người tham gia, khách mời
• 웃음 — tiếng cười
• 자막 — phụ đề
• 국민 MC — MC quốc dân

Lần tới khi bạn bật một tập Running Man, hãy thử tắt phụ đề vài phút và lắng nghe — biết tiếng Hàn, bạn sẽ nhận ra tiếng cười ấy còn hay hơn nhiều khi nghe trực tiếp từ chính giọng nói của họ.

Nguồn

• SBS — Running Man (trang chính thức)
• The Korea Herald — A decade of celebs chasing each other
• allkpop — SBS's 'Running Man' about to break record for longest-running Korean variety program
• Soompi — "Running Man" Cast Takes On A Name Tag Tearing Race Full Of Betrayal And Tricks
• Netflix Tudum — Physical: 100 Release Date, Cast & News
• Wikipedia — Knowing Bros